- KOLCEK DO DRUKOWANIA TKANIN, XIX w. - zabytek miesiąca

Klocek do drukowania tkanin o numerze inwentarzowym MR/E 1278 pochodzi z terenu Śląska i datowany jest na XIX wiek. Obiekt pochodzi ze zbiorów przedwojennego Heimatmuseum Ratibor.

Przedmiot wykonano z dużą precyzją, najprawdopodobniej w warsztacie snycerskim lub stolarskim. Klocek powstał z grubego kawałka drewna gruszy i ma kwadratowy kształt. Jedna ze stron (dolna część) została ozdobiona różnej grubości mosiężnymi ćwieczkami oraz paskami mosiężnej blachy, które tworzą dekoracyjny ornament roślinny.

Wzdłuż przekątnej klocka znajduje się kompozycja - dwa duże zębate liście, których kontury podkreślono paskiem blachy. W dwóch przeciwległych narożnikach umieszczono delikatne gałązki z drobnymi kwiatuszkami i wydłużonymi listkami, nadające ornamentowi lekkości i dekoracyjnego charakteru.

Technika drukowania tkanin ma bardzo długą historię – jej początki sięgają starożytnego Egiptu. Do Polski dotarła w średniowieczu, prawdopodobnie z terenów Niemiec, zwłaszcza z okolic Kolonii. Wzory na tkaninie uzyskiwano poprzez odbijanie klocków pokrytych farbą.

W XVII wieku w Europie rozpowszechniła się również metoda barwienia tkanin z wykorzystaniem techniki batiku. W tym przypadku na klocek nanoszono nie farbę, lecz substancję izolującą, najczęściej wosk. Po odbiciu wzoru tkaninę farbowano – zazwyczaj naturalnym barwnikiem indygo, który nadawał materiałowi charakterystyczny niebieski kolor. W miejscu, gdzie odbity był wzór tkanina pozostawała nie zafarbowana.

Zabytek prezentowany jest na wystawie „Ginące zawody”, która można zwiedzać w budynku ekspozycyjnym przy ul. Chopina 12.

Autor: Muzeum w Raciborzu