- XIX-wieczny oleodruk św. Antoni z Padwy nr inwentarzowy MR/E 3957

Podczas czerwcowego „Spotkania z zabytkami” poznaliśmy ok. 50 wizerunków świętych, które znajdują się w zbiorach Muzeum w Raciborzu, także 13 czerwca w Kościele Katolickim wspominamy św. Antoniego z Padwy, dlatego prezentujemy wyjątkowe przedstawienie tego świętego – XIX-wieczny oleodruk będący repliką łaskami słynącego obrazu z sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej. Oryginał namalował wybitny bernardyński malarza epoki baroku o. Franciszek Leszycki w połowie XVII wieku.

Prezentowany obiekt został wydrukowany fabrycznie nakładem OO. Bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej i nosi oficjalny tytuł: „Łaskami słynący obraz św. Antoniego Padewskiego w kaplicy bocznej kościoła w Kalwaryi Zebrzydowskiej”.

W centrum kompozycji widzimy stojącą postać św. Antoniego. Święty ubrany jest w tradycyjny, brązowy habit franciszkański, który w tym przedstawieniu został nietypowo przepasany niebieskim płaszczem.

Na rękach trzyma Dzieciątko Jezus, które jedną rączką czule obejmuje go za szyję. Mały Jezus stoi na księdze podtrzymywanej przez Świętego, co symbolizuje głęboką wiedzę teologiczną Antoniego i oparcie jego nauk na Słowie Bożym. Na obrazie odnajdziemy również inne bogate detale: na pierwszym planie ołtarz nakryty długim obrusem, na którym spoczywa otwarta księga, w tle przy św. Antonim widoczna jest postać anioła i w sferze niebiańskiej unosi się Duch Święty pod postacią gołębicy, od której rozchodzą się promienie światła, otoczony przez małe aniołki.

Niezwykle ciekawym elementem obiektu jest drukowany napis umieszczony bezpośrednio pod wizerunkiem świętego:

„Łaskami słynący obraz św. Antoniego Padewskiego w kaplicy bocznej kościoła w Kalwaryi Zebrzydowskiej. Kto nabędzie ten obraz stanie się współfundatorem odrestaurowania Kalwaryi i ma udział w 52 Mszach św...”

Tekst ten udowadnia, że oleodruk pełnił nie tylko funkcję religijną, ale był również XIX-wieczną „cegiełką” wspierającą renowację kalwaryjskiego klasztoru. Obietnica duchowego udziału w 52 Mszach świętych (odprawianych prawdopodobnie przez cały rok) była dla ówczesnych pielgrzymów silną zachętą do zakupu.

Choć obraz powstał jako druk fabryczny, rzemieślnicy zadbali o jego wyjątkowo uroczystą oprawę. Boki wizerunku ozdobiono od wewnątrz wąską, papierową koronką (bodiurą), a w górnych rogach umieszczono tekturowe, tłoczone elementy w kształcie trójkątów. Wszystkie te ozdoby lśnią kolorem złotym.

Całość oprawiona jest w szeroką, drewnianą ramę, której zewnętrzne krawędzie pomalowano na brązowo, a wewnętrzną część ozdobiono złoceniem.

Autor: Muzeum w Raciborzu